Khoảnh khắc giáo dục

Giáo dục giới tính, bao giờ và như thế nào?

Dạo gần đây cứ hễ sáng nào mở facebook ra xem là thấy đầy rẫy những chia sẻ về các vụ xâm hại bé gái, cũng như những bài học về việc bảo vệ giới tính. Là những người làm cha làm mẹ, chúng ta không khỏi cảm thấy phẫn nộ cũng như đau lòng trước những câu chuyện buồn này. Những em bé thì phải chịu tổn thương suốt đời còn những người cha người mẹ vẫn miệt mài đi tìm công lý.

Đứng trước những sự việc như thế này, một lần nữa câu chuyện về giáo dục giới tính lại được mọi người thảo luận và chia sẻ sôi nổi hơn bao giờ hết.

Câu hỏi đặt ra là, bao giờ thì nên dạy con về giới tính, về việc bảo vệ thân thể và nên dạy như thế nào?

Theo mình, việc trò chuyện với con về cơ thể, về giới tính nên được bắt đầu càng sớm càng tốt, từ khi con còn nhỏ, với mức độ kiến thức được điều chỉnh cho phù hợp với lứa tuổi. Đừng cố gắng dạy con tất cả cùng một lúc.

Khi bé một tuổi bé hoàn toàn đã có thể học về các bộ phận cơ thể, không chỉ là mắt mũi miệng mà còn là ngực, mông, chim, bướm. Đến hai tuổi con đã có thể phân biệt được sự khác nhau giữa con trai và con gái.

Từ hai tuổi đến năm tuổi, con cần biết rằng em bé là do bố và mẹ cùng nhau sinh ra, chứ không phải là do con chim con cò mang đến đặt bên cửa sổ, cũng không phải do mẹ nhặt ngoài thùng rác mang về. Ở tuổi này, con cần được dạy về sự riêng tư của cơ thể, người nào có thể chạm vào chỗ nào trên cơ thể của con. Ngay từ khi con còn nhỏ, những lúc tắm và giúp con thay quần áo là những lúc mình dạy con về các bộ phận trên cơ thể và sự riêng tư.

Các mẹ có thể xem thêm về quy tắc đồ lót.

Ngoài ra, trong giáo dục có một khái niệm gọi là “khoảnh khắc giáo dục” (teachable moments- Robert Havighurst, 1952), tức là trong đời sống hàng ngày có những thời điểm, những cơ hội mà việc dạy và học có thể dễ dàng và hiệu quả nhất. Những khoảnh khắc này thường đến bất chợt và không báo trước, vì thế, hàng ngày, trong những lúc trò chuyện cùng con, cha mẹ cần chớp lấy những thời cơ quí giá ấy.

Ví dụ, khi con gái 5 tuổi của mình nhìn thấy băng vệ sinh trong tủ nhà tắm, con bé hỏi đấy là gì và ai dùng nó? Mình chỉ nói với con rằng nó là của mẹ, bởi vì thỉnh thoảng mẹ cần phải dùng. Lần thứ hai con nhìn thấy là năm 9 tuổi, nó hỏi mẹ vẫn tè ra quần nên phải dùng bỉm à? Hoá ra từ ngày có em, thấy em dùng bỉm, con bé lại suy ra là người lớn vẫn có người cần dùng bỉm như me bé. Mình chớp ngay cơ hội này để giải thích cho con về kỳ kinh nguyệt của phụ nữ.

Hoặc một lần khác, con gái mình kể chuyện rằng trên lớp có hai bạn yêu nhau (chúng nó mới chỉ 9 tuổi thôi ạ). Mình bảo chắc là hai bạn thân thôi chứ, sao con biết hai bạn yêu nhau. Con kể rằng vì hai bạn lúc nào cũng ở cạnh nhau, còn hôn nhau vào môi nữa. Mình cũng nói luôn với con quan điểm của mình rằng mẹ thấy như thế hơi sớm, các con còn là trẻ con mà, chỉ nên là bạn thân thôi. Con có thấy trên các hộp trò chơi họ luôn ghi phù hợp với lứa tuổi nào không? Hoặc ở các rạp chiếu phim, có những bộ phim bị giới hạn độ tuổi, có phim thì 13 tuổi xem được, có phim 16 tuổi mới xem được, đấy là vì có những nội dung không phù hợp. Thì chuyện yêu nhau cũng vậy, khi đến lứa tuổi phù hợp mới nên bắt đầu. Và con bé hài lòng với lời giải thích đó, tạm thời chưa hỏi gì thêm. Khi nào hỏi thêm, mình lại sẽ nghĩ cách trả lời sao cho phù hợp.

Về chuyện giới tính, đừng bao giờ đợi con chủ động hỏi. Cũng đừng bao giờ nên đợi đến khi con đến một độ tuổi nào đấy mới nói với con, bởi có thể lúc đó là đã quá muộn rồi. Cũng đừng cố gắng tạo ra một buổi nói chuyện nghiêm túc, bởi lúc đó không khí cực kì căng thẳng và không tự nhiên cho cả bố mẹ lẫn con cái. Hãy tận dụng thời gian nói chuyện với con mỗi ngày, bởi khoảnh khắc giáo dục luôn xuất hiện bất chợt. Và đó là cơ hội cực kỳ quí giá để dạy con những điều hay.

Advertisements

Please share your thoughts : )

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s