giáo dục mầm non ở Pháp

Hôm qua tôi bảo với con Sâu nhà tôi rằng sắp được nghỉ hè rồi đấy, ngày nào cũng phải ở nhà, không được tới trường nữa, chán nhỉ.

Con Sâu nó tỉnh khô trả lời tôi, rằng thế là hay chứ, sao lại chán được?

À, nó không giống chị nó, ngày xưa chỉ thích đi học vì tới trường có bạn vui, có nhiều trò chơi thú vị. Còn Sâu nó cũng không thiết tha lắm, đi cũng được, ở nhà cũng hay vì nó có chị và có bạn hàng xóm, lúc nào cũng chẳng thiếu trò để chơi. Nó lại là đứa nhiều năng lượng, tiêu mãi không hết, chơi cả ngày không chán.

Nói vậy không có nghĩa là trường mẫu giáo ở Pháp chán, nhạt, không thu hút nổi con Sâu hiếu động nhà tôi. Nó thích đi học lắm, ngày nào về cũng ríu rít kể chuyện ở trường.

Như đã kể trong sách Mẹ Đoảng Dạy Con, ở Pháp, cứ đến 3 tuổi là các cháu có thể đăng ký tới trường mẫu giáo một cách dễ dàng. Giờ họ còn cho phép sớm hơn, nếu như 2 tuổi mà các cháu đã phát huy được một số tính tự lập thì vẫn được hiệu trưởng nhận. Để đăng ký học cho con chỉ cần, giấy tờ tuỳ thân, giấy tờ chứng minh chỗ ở (hoá đơn điện, nước), giấy khai sinh và sổ tiêm phòng.

Ở Pháp chẳng có chuyện lựa chọn trường cho con dựa vào thực đơn của trường, vì nó được qui định trên toàn thành phố rồi, trường nào ăn cũng giống nhau, chẳng có gì phải lăn tăn cả. Nếu quan tâm đến chất lượng trường thì có thể (1) cho con đi học trường tư (không miễn phí), (2) thuê/mua nhà ở khu vực có chất lượng dân cư tốt (có việc làm, sống hiền lành, cởi mở), (3) thuyết phục được hiệu trưởng ở một khu vực trái tuyến nhận con mình vào trường.

Mỗi trường mẫu giáo thường có trung bình từ năm đến 6 lớp, mỗi lớp có khoảng trên dưới 20 cháu và hai cô, một cô dạy và một cô có chức năng giống bảo mẫu. Nếu trong lớp có cháu nào có nhu cầu chăm sóc đặc biệt (ví dụ như hơi chậm so với các bạn, hoặc bị tăng động giảm chú ý) thì sẽ có thêm một cô nữa được phân công kèm cặp, giúp đỡ cháu đấy trong mọi hoạt động trong lớp.

Để chuẩn bị cho các cháu vào lớp bé (3 tuổi) ở mẫu giáo, một số kĩ năng cần có như: biết tự cởi/mặc quần áo, giày dép, biết tự đi toilet khi có nhu cầu vệ sinh, biết tự xúc ăn, không biết cô trả về. Còn những chuyện khác, cô cân tất.

Mục tiêu của giáo dục mầm non, đơn giản là giúp các cháu tìm hiểu, khẳng định và phát triển bản thân. Phương pháp giáo dục là lấy trẻ con làm trung tâm. Ba năm học mẫu giáo là không bắt buộc, nhưng được xác định là tạo nền tảng thành công cho quá trình giáo dục lâu dài của các cháu sau này.

Ba năm học mẫu giáo là một chu kỳ thống nhất, xoay quanh ba mảng chính:

  1. Tạo ra một môi trường phù hợp với sự phát triển của trẻ nhỏ, xây dựng cầu nối giữa gia đình và trường học
  2. Cung cấp những phương thức học tập cụ thể xoay quanh các tình huống: giải quyết vấn đề, rèn luyện và ghi nhớ. Các trò chơi trong trường học đóng vai trò đặc biệt quan trọng, giúp các cháu trải nghiệm thực tế và nuôi dưỡng khả năng học tập.
  3. Trường mẫu giáo là nơi giúp các cháu học cách học hỏi lẫn nhau và sống với nhau: đảm bảo các cháu hiểu được nguyên tắc đầu tiên của đời sống xã hội và lớn lên như một cá nhân đặc biệt trong xã hội.

Trong ấn tượng của mình, trường mầm non ở Pháp nói chung là không có sự hoành tráng, mà giản dị, nhẹ nhàng với dãy nhà cấp 4. Tuy nhiên, trường nào cũng đảm bảo, có lớp học đủ rộng, đủ ánh sáng và thoáng khí, có căng-tin cho các cháu ăn trưa thay vì ăn ở lớp, có phòng tập thể chất với đầy đủ các dụng cụ luyện tập, có thư viên, có toilet sạch sẽ, có phòng ngủ nhỏ (chỉ dành cho lớp 3 tuổi). Sân trường thường rất rộng và có một ít trò chơi như cầu trượt kết hợp leo trèo, xe đạp hoặc xe thăng bằng.

Lớp học thường có cửa sổ rất lớn, có nhiều bàn ghế sắp xếp theo từng cụm, có nhiều khu vực khác nhau chia đồ chơi theo chủ đề/ sở thích, có một khu đọc sách nho nhỏ. Trên tường thường là chỗ treo các tranh ảnh do các cháu vẽ, sản phẩm các cháu làm ở lớp, cho nên mỗi khi bước vào lớp thường rất thích mắt. Những hình ảnh này được thay đổi liên tục. Trong lớp có ba máy tính nho nhỏ, có kỳ mình thấy các cô cho các cháu sử dụng, thường để chơi mấy trò chơi giáo dục, hoặc học chữ cái gì đó, nhưng rất ít khi thấy máy tính mở. Đặc biệt, không hề có tivi trong lớp học, đi khắp trường cũng không tim thấy cái tivi nào. Trường con mình học thật ra cũng có một cái bé tí, không mỏng không treo tường, khi nào lớp nào cần thì đăng ký với hiệu trưởng để mượn. Năm 3 tuổi con mình được xem một lần, năm bốn tuổi con được xem một lần nữa.

Một ngày học các cháu thường bắt đầu từ 9h, các cô mở cửa đón cháu từ 8h35′. Nhiều bố mẹ có công việc phải bắt đầu sớm thì con được gửi ở các trung tâm giữ trẻ gần trường, tới giờ sẽ có người đưa sang. Khi  đến trường, việc đầu tiên là cởi áo khoác, treo áo treo túi xách lên giá, thay giày đi đường bằng giày đi trong nhà. Trước giờ vào học, các cô thường sắp xếp đồ chơi trên bàn, theo từng nhóm khác nhau, ví dụ như xếp hình, lắp ráp, trò chơi bếp núc, búp bê, và nhiều thứ khác mình không biết gọi tên thế nào. Nhưng có những trò chơi có giới hạn người chơi, thì mình thấy các cô làm thẻ đeo ngực, đứa nào đeo vào rồi mới được chơi, tránh chuyện giành nhau. Ví dụ, trong trò chơi với búp bê, sẽ có thẻ đóng vai búp bê, thẻ đóng vai mẹ, thẻ đóng vai bố, đứa nào đeo trước được trước, đứa nào đến sau thì phải đợi hoặc thoả thuận với bạn :D. Tất nhiên chuyện giành nhau, khóc lóc là khó tránh khỏi nhưng dần dần bọn nó sẽ học được cách nhường nhịn, chia sẻ hoặc thoả thuận với nhau (mình đã từng kể về chuyện này một lần rồi).

Đến giờ ăn, các cháu thường cầm tay nhau thành hai hàng đi tới căng-tin. Thực đơn các cháu thay đổi theo ngày, món ăn phong phú, đầy đủ chất, có từ khai vị tới tráng miệng. Đứa nào bị dị ứng với món gì, hoặc kiêng ăn món gì (các cháu đạo Hồi ko ăn thịt lợn) thì báo trước với nhà trường từ đầu năm học để có món thay thế. Tới bữa ăn là có các bác ở nhà bếp phục vụ, nhưng không ai đút cho các cháu đâu. Nếu không tự xúc được thì đành chịu nhịn, nếu thời gian này kéo dài lâu thì cô trả về cho mẹ huấn luyện lại.

Hồi xưa Nhím nhà mình thuộc dạng ăn cực kỳ kém. Thời gian đầu sang Pháp hầu như không ăn gì, món gì cũng nếm hai ba thìa là bỏ. Nàng còn kể là thích ăn đầu Hà Lan lắm, mỗi lần có là ăn những hai hạt. Mình đã chấp nhận suốt năm đầu tiên con đi học, buổi trưa ăn rất rất ít, sau đó chiều về nhà ăn bù, chứ  không cho con tự mang hộp thức ăn riêng tới trường. Mình thấy, những đứa trẻ, ngoài chuyện do dị ứng ra, nếu khảnh ăn thì sau này rất khó hoà nhập.

Từ 3 tuổi, các cháu chỉ có duy nhất một bữa ăn ở trường thôi, ko có bữa sáng, bữa xế, nếu có thì ăn ở nhà. Không biết mình có nhầm không, chứ dạo qua một vòng thực đơn của các trường mầm non VN thì thấy các cháu thường ăn nhiều bữa, gồm bữa sáng, phụ sáng, trưa, chiều và phụ chiều. Thường có từ 2-3 bữa ăn là có đạm. Mình chẳng hiểu cái bụng bé tí của các cháu làm sao hấp thụ hết từng đấy thức ăn trong một ngày, chưa kể tối còn ăn ở nhà nữa. Riêng việc ăn uống thôi cũng đủ mất thời gian và khiến các cô mệt mỏi rồi, chưa kể, bố mẹ nào đưa con đi học cũng gửi gắm cô kiểu, cháu nó lười ăn lắm, mong cô quan tâm đến cháu. Mà thực sự, một lớp mầm non thường đông lại ít cô giáo, mà cháu nào cũng phải đút thì cô lo sao nổi nhỉ? Có lẽ đây cũng là một trong những yếu tố tạo nên áp lực công việc cho các cô nuôi dạy trẻ ở nhà.

<Còn tiếp>

 

 

 

Advertisements

Please share your thoughts : )

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s